Kosmiczny surrealizm

KOSMICZNY SURREALIZM

 

Przestrzeń kosmiczna pojawia się w obrazach surrealistów nieprzypadkowo. Kosmos bywa tłem lub głównym punktem dzieła. Jest symbolem czegoś tajemniczego, nieznanego i nieskończonego. Pojawiający się motyw kosmiczny pozwala ująć w obrazach abstrakcyjne, metafizyczne idee. Malarze surrealiście, nawiązując do niepoznanego kosmosu, mogą tworzyć nowe, fantastyczne światy. Również w sztuce Mariusza Lewandowskiego pojawiają się elementy nawiązujące do przestrzeni kosmicznej. Stworzył on również kilka obrazów przedstawiających jego wizję kosmosu.

 

1. Symbolizm nieskończoności i tajemnicy:

Kosmos w surrealizmie często jest przedstawiany jako symbol nieskończoności i niepoznawalnej tajemnicy. Przestrzeń kosmiczna, gwiazdy, planety czy galaktyki odzwierciedlają nieograniczone możliwości ludzkiej wyobraźni oraz nieznane obszary ludzkiej psychiki. Na przykład Salvador Dalí w swoich obrazach często używał motywów nieba i gwiazd, które symbolizowały nie tylko kosmiczne przestrzenie, ale także głębokie, wewnętrzne stany umysłu.

2. Transcendencja i poszukiwanie nowych wymiarów:

Kosmos w surrealizmie jest często wykorzystywany do eksploracji idei transcendencji, wykraczania poza granice znanej rzeczywistości. Wielu surrealistów poszukiwało nowych wymiarów istnienia, które mogłyby być dostępne poprzez sztukę. Kosmiczne pejzaże, jak w pracach Yvesa Tanguy, tworzą surrealistyczne, obce światy, które wydają się istnieć poza czasem i przestrzenią.

3. Kosmiczne pejzaże jako fantastyczne światy:

Surrealiści, tacy jak Max Ernst czy Joan Miró, często tworzyli obrazy, które przedstawiały fantastyczne światy, gdzie kosmos był tłem dla surrealistycznych, dziwacznych form. W tych pracach przestrzeń kosmiczna staje się miejscem, w którym granice między rzeczywistością a snem zacierają się, a nieziemskie krajobrazy stają się sceną dla irracjonalnych zdarzeń.

4. Kosmos jako metafora psychiki:

Kosmos w surrealistycznych dziełach jest także metaforą dla ludzkiej psychiki. Jak nieskończona przestrzeń kosmiczna, tak i ludzki umysł jest pełen tajemnic, niezbadanych obszarów i ukrytych głębin. W pracach surrealistów, takich jak Roberto Matta, kosmiczne formy i krajobrazy mogą symbolizować wewnętrzne stany świadomości, konflikty psychiczne czy marzenia.

5. Inspiracja nauką i eksploracją kosmosu:

W okresie międzywojennym oraz po II wojnie światowej, kiedy eksploracja kosmosu zaczęła przyciągać uwagę świata, surrealiści zaczęli również czerpać inspirację z nauki i odkryć astronomicznych. Prace takich artystów jak Matta często odzwierciedlały fascynację nowymi teoriami fizyki, geometrii oraz przestrzeni kosmicznej.

 

KOSMICZNE ODNIESIENIA W OBRAZACH SURREALISTYCZNYCH

Kosmos, będący metaforą tego, co nieznane, nieodkryte, nielogiczne i trudne do ogarnięcia umysłem, często pojawia się w obrazach malarzy surrealistów. Artyści, zainspirowani Freudowskimi teoriami, sięgali do symboliki kosmicznej by wyrazić najgłębsze, podświadome emocje oraz te aspekty ludzkiego umysłu, których nie sposób wyjaśnić racjonalnie.

Przestrzeń kosmiczna oraz jej elementy - gwiazdy, księżyce, planety - były obecne w sztuce takich artystów jak Salvador Dali, Max Ernst czy Yves Tanguy. W ich dziełach kosmos był metaforą czegoś nieznanego i nieskończonego, zarówno w sferze fizycznej, jak i psychicznej. Pozwalał na ucieczkę od rzeczywistości, zbyt racjonalnej dla surrealistów, a także dawał przestrzeń do odkrywania i ukazywania podświadomych pragnień. 

Przestrzeń kosmiczna w pracach malarzy surrealizmu przedstawiana jest na przeróżne sposoby. Bywa dziwną i nierealną kosmiczną wizją artysty. Bywa zniekształcana, by oddać atmosferę snu czy halucynacji. 

To, czym kosmos przyciąga wielu artystów, to jego nieskończoność, dzięki czemu jest idealną scenerią dla ukazywania bezgranicznych możliwości ludzkiej podświadomości. Trudny do zrozumienia wszechświat, ukazywany w obrazach, bywał uwieczniony na obrazach  w postaci zniekształconej, wykrzywionej, absurdalnej, co miało podkreślać jego irracjonalność. Taki zabieg stosowano na przykład przy przedstawianiu gwiazd czy planet. 

Ukazywany w surrealistycznych obrazach kosmos bywa również symbolem przyszłości, marzeń o kosmicznych, międzyplanetarnych podróżach, o odkrywaniu wciąż nowych elementów kosmicznej układanki. Na niektórych obrazach dostrzec można pragnienie do kontaktu z obcymi formami życia. Dzięki temu w mistyczny, nienaukowy sposób ukazywane były domniemania i spekulacje na temat możliwości występowania innych rzeczywistości i światów poza Ziemią.